کیتارو / مقاله

نوای راه ابریشمی

کیتارو از موسیقی، فرهنگ ژاپن و معضلات می گوید

 

 

کیتارو موسیقی سرای هوشمند ژاپنی که آواها و ترانه های بی کلامش را هر روز از رادیو و تلویزیون ایران هم می شنویم و از برترین های سبک موسیقی موسوم به «نیوایج» Newage است حرفهای زیادی برای گفتن درباره هنرش و فراتر از آن مردم کشورش و وضعیت اجتماعی و ایده آل های گمشده زمان، در نیمه دوم سال ۲۰۰۲دارد. کیتارو که کارش را از اواسط دهه ۱۹۷۰شروع کرد و از دهه ۱۹۸۰ در سطح جهانی اوج گرفت و موسیقی های سبک و آرام اما پرمحتوا و پررمز و رازش آرامبخش دلها در دوران اوج زندگی ماشینی و پرتحرک و پرسروصداست، می گوید: متأسف است که می بیند مردم کشورش احساس طبیعت دوستی خود و الهام گرفتن از آن را فراموش کرده اند و تبدیل به یک کپی بی ارزش از کشورهای غربی شده اند. کیتارو در مصاحبه یی تازه گفته است: کجاست هویت اختصاصی مردم ژاپن و به کجا رفته است ویژگی های فرهنگی آنان؟ در دهه ۱۹۷۰ که کارم را شروع می کردم، همه چیز رؤیایی بود و در ژاپن وضع بسیار بهتر و اصیل تر از امروز بود. اکنون که در آمریکا زندگی می کنم، هر موقع سری به ژاپن می زنم از دیدن این نکته که کشورم تبدیل به یک فتوکپی از آمریکا شده است، تأسف می خورم. کیتارو اینک ۵۰سال دارد و بیشتر ایام سال را در ملک ۲۳۲مترمربعی خود در شهر بولدر در ایالت کلرادوی آمریکا می گذراند. اما او خانه خود را در شهر ناگانوی ژاپن نیز که عمری ۲۰۰ساله دارد، حفظ کرده است. باز از کیتارو بشنوید که می گوید: ژاپنی ها فرهنگی عمیق و طولانی دارند. چیزی بیش از هزار سال. اما متأسفانه نسل جدید ژاپن علاقه یی برای رجوع به آن اصول فرهنگی و یادگیری آن نشان نمی دهند، به خانه من در ژاپن و نوع معماری آن نگاه کنید. در آن زمان بنا و تلاش براین بود که مردم نزدیک به طبیعت و وابسته به آن زندگی کنند، مردم معتقد بودند زندگی پرشور و انرژی فراوانی در طبیعت جریان دارد و هرچه هست، آنجا است و باید به آن رجوع کرد. در رودخانه ها، جنگل ها و کوهها، در چشمه سارها. اما امروز در ژاپن مثل کشورهای غربی، مردم فقط به دنبال مادیات هستند و تنها چیزهایی را باور می کنند که جلوی چشم شان است. کار کیتارو از اینها هم فراتر می رود و او را می توان جزو دوستداران بسیار جدی محیط زیست و فعالان در این راه دانست و حتی موسیقی و ترانه هایش نیز اغلب در گرامیداشت زندگی طبیعی در سطح کره خاکی و تجلیل از خاک و آب و نعمات زندگی است که نباید به دست آلاینده های صنعتی نابود شوند(اما می شوند!) کیتارو عضو سازمان موسوم به «گلوبال کانسیل» و یا «سازمان جهانی برای پیشرفت حیات» است و دلمشغولی اصلی این سازمان تلاش برای تأمین یک فضای حیاتی سبزتر و سالم تر برای ادامه زندگی بشر است. خود او می گوید: امیدوارم برای نسل بعدی این فرصت و امکان به وجود آید که راههای بقا و زندگی درکره خاکی را بیابند و اصلاً بتوانند زنده بمانند. منظورم فقط ژاپن نیست، بلکه تمامی سطح جهان است. کیتارو همین الان نیز می گوید که به هنگام کار در خانه و مزرعه مسکونی اش در کلرادو، درجایی که ۳هزار متراز سطح دریا ارتفاع دارد، به خودی خود و موقعی که در اتاقش پشت پیانو یا سینتی سایزر نشسته باشد، انگیزه و محرک به اندازه کافی برای سرودن موسیقی و کارهای هنری اش نمی یابد و آن را فقط زمانی پیدامی کند که مثلاً دور و برخانه اش را از برفهای سنگینی که پاییزها و زمستان ها در این ایالت سرد آمریکا می بارد، پاک می کند و موقعی که مستقیماً با طبیعت در تماس باشد و از آن الهام بگیرد. کیتارو با بازگشت به موضوع نگرانی هایش درباره جامعه ژاپن و غرب زدگی آن می گوید: در آنجا عده و گروههای متعددی را می بینیم که کارهایی می کنند و یا کرسی ها و پایگاههایی دارند اما بین شان همکاری نیست. هرکس فقط می خواهد ایده خود را به پیش ببرد و به دیگران زور بگوید. گروههایی که در یک رالی سیاسی و اجتماعی باخته اند، بازدست بردار نیستند و همچنان دخالت و اعمال نفوذمی کنند. فقط امیدوارم چه این بازنده ها و چه برنده های مبارزات سیاسی، دست از این کارها بردارند و گوش کنند و ببینند مردم چه می گویند و طبق آن عمل کنند. کیتارو که نام کامل و حقیقی اش ماسانوری تاکاهاشی است، در سال ۱۹۸۰ با نوشتن موسیقی متن «جاده ابریشم» یک سریال موفق تلویزیونی صاحب شهرت شد. او ۸بار برای دریافت جایزه معتبر موسیقی گرمی Grammy (به مثابه اسکارموسیقی) کاندیدا شده است که سرانجام در سال ۲۰۰۱ برای ارائه آلبوم «فکرکردن درباره تو» صاحب این جایزه شد. در میان ادوات موسیقی سینتی سایزر، وسیله محبوب او است زیرا وی با کاربردهای متنوع اش می تواند چیزی را که «تصاویر صدادار» می خواند و دیگران آن را «موسیقی ذهن» نامیده اند، راحت تر خلق کند و به دوستداران موزیک عرضه نماید. او به تازگی «۵کنسرت» را در سطح آمریکا اجرا کرده و در اوایل شهریور کنسرتی دیگر را در ایالت جیفوی ژاپن برگزارخواهدکرد. اضافه برآن کیتارو می خواهد در اواخر شهریور و مهرماه دست به سفری به چین بزند و در مرز افغانستان کنسرت هایی را برپا دارد. کیتارو می گوید: آنها فقیرند و هیچ ندارند اما انسان و زنده اند. و می خواهم موسیقی ام را با آنها شریک شوم. موزیک می تواند قلب مجروح مردم را درمان کند. اگر به افغانستان می روم ، به همین خاطر است. یکی از اهداف من برقراری ارتباط با همه ملل و نسل ها از طریق موسیقی است. کیتارو قصد دارد از آبان ماه ۱۳۸۱ تا تابستان ۱۳۸۲ روی آلبوم تازه اش کارکند و پس از آن دست به یک تور جهانی خواهدزد که در سال ۲۰۰۴ به عرصه ی اروپا هم خواهدکشید. او آنجا نیز نوای طبیعت خواهی اش و کوشش برای یک زندگی سالم اجتماعی و محیط زیست ایمن را فریاد خواهدکرد.

 

 

علی آجرلو

/ 0 نظر / 6 بازدید